Het is bekend dat onder komieken het percentage Steenbokken groter is dan welk ander sterrenbeeld dan ook. Dat is niet omdat ze gevoel voor humor hebben. Integendeel, Steenbokken weten helemaal niet wat humor is. Ze zijn bloedserieus, zo serieus dat het op de lachspieren van de rest van de mensheid werkt. Dat maakt ze zo succesvol als komiek – ze hoeven alleen maar zichzelf te zijn. Mr. Bean is de ultieme personificatie van Steenbok. Rowan Atkinson, geboren onder het sterrenbeeld Steenbok, heeft de verborgen eigenschappen van Steenbok tot zijn hilarische alter ego gemaakt: neurotisch, obsessief, nul zelfreflectie, nul empathie, onhandig en perfectionistisch tegelijk wat tot voortdurende frustratie en mislukking leidt, wedijverend, controlerend, vol leedvermaak, een totaal gebrek aan sociale antennes, waardoor hij constant in gênante situaties terechtkomt en zichzelf en anderen in verlegenheid brengt. Toch stoort dat Steenbok niet of nauwelijks. Hij leeft in zijn eigen universum en voelt zich prima daar. Hij registreert niet hoe vreemd andere mensen hem vinden en heeft daar dus ook totaal geen last van. Iedere Steenbok heeft lichte tot zware autistische trekjes.

Steenbok is het teken van discipline en routine. Hij is samen met Maagd een van de weinige sterrenbeelden die zeer verheugd was toen in 2020 de plandemie uitbrak. Welkom in mijn wereld, dacht hij, want Steenbok is dol op mondkapjes dragen, afstand houden en in de rij staan. Eindelijk overzicht! Eindelijk moest iedereen een mondkapje dragen en kon hij zonder uit de toon te vallen er zelf een dragen. Veel Steenbokken konden het ook niet laten om in die tijd wat vaker dan normaal naar de supermarkt te gaan, om te patrouilleren. Steenbokken vinden het heerlijk om andere mensen op hun vingers te tikken en ze te sommeren zich aan de regels te houden, dus dit was voor hem een buitenkans. Hij was de burger in de supermarkt die vrijwillig rondliep om te kijken of iedereen wel een mondkapje droeg. Zo niet, of schande, als mensen hun mondkapje op hun kin droegen, dan stapte hij kordaat op de klant af en zei: “Meneer/mevrouw, U draagt geen mondkapje, U bent een gevaar voor de samenleving, U moest U schamen. Als U niet meteen netjes Uw mondkapje opzet, zoals het hoort, dan ben ik genoodzaakt dit te melden aan de directie.” Als mensen dan begonnen te lachen – Steenbokken zijn nou eenmaal supergrappig als ze serieus zijn – voegde hij de daad bij het woord en ging daarna vergenoegd en zelfvoldaan weer naar huis. Ja, dat waren nog eens tijden voor Steenbok.

Steenbok was ook de eerste die ging preppen en rantsoeneren, want dat is zijn favoriete hobby. Hij had lang voordat het actueel werd al uitgerekend wat en hoeveel je nodig hebt in tijden van crisis. Hij was diep teleurgesteld dat het uiteindelijk allemaal niet nodig bleek. Tegenwoordig zie je bijna nooit meer een Steenbok in de supermarkt, want er valt niets meer te controleren en daarnaast zijn ze nog steeds hun voorraden aan het opmaken. Steenbok is zuinig, dus hij baalde enorm van zijn zinloze investering. Dat probeert hij goed te maken door alle zakken meel die inmiddels over datum zijn, alsnog op te maken. Steenbok geeft toch niet zoveel om eten. Hij eet omdat het nodig is, niet omdat hij ervan geniet. Dat lijkt op discipline voor bijvoorbeeld Stier en Kreeft, voor wie eten puur zinnelijk genot is en voor wie het een beproeving is om de verleiding van lekker eten te weerstaan. In werkelijkheid is het echter de eenvoudigste zaak van de wereld voor Steenbok, want alles smaakt voor hem hetzelfde: naar karton. Daarom kan hij een voedselschema maken en zich daaraan houden. Hij vindt meer genot aan het zich houden aan schema’s dan aan voedsel – of wel ander zinnelijk genot dan ook, for that matter.

Steenbok houdt van afzien. Als iedereen allang in de après ski-bar aan de glühwein om het haardvuur zit, is Steenbok nog in het halfdonker in zijn eentje de Zwarte Piste aan het doen. Niet omdat hij de beste wil zijn, maar omdat hij van de pijn van ontberingen houdt. Hij wekt vaak bewondering om zijn doorzettingsvermogen, maar zijn ware motivatie is dat hij van lijden houdt en dat het liefst alleen. Steenbok heeft absoluut geen anderen nodig, hoogstens om hem het leven moeilijk te maken, want daar ontleent hij zingeving aan. Contact met andere mensen is voor Steenbok simpelweg een andere vorm van ontbering.

Steenbok lijkt ambitieus, maar je zult nooit een Steenbok aan de top zien. Steenbok zal er altijd voor zorgen dat hij de lat te hoog legt, waardoor het doel buiten zijn bereik is – iets wat hij donders goed weet – want stel je voor als hij inderdaad de top zou bereiken … dan zou het afzien stoppen en dat is nou juist waar hij zo van houdt. Steenbok zet in op frustratie, niet op het bereiken van zijn doel. Behalve van afzien en zwoegen, is Steenbok ook dol op structuur. De innerlijke wereld van Steenbok is geen oerwoud, geen avontuurlijk sprookje, maar een bouwmarkt-magazijn, waar alles netjes in dozen van dezelfde kleur – beige, Steenboks lievelingskleur – is opgeborgen, met etiketten die aangeven wat erin zit. Steenbok is dol op dingen in hokjes stoppen. Maakt niet uit wat het is: de inhoud van zijn keukenkastjes, zijn gereedschap of mensen – het is voor hem allemaal een pot nat.

Steenbok heeft een hekel aan alles wat nat is: regen, de zee, drank, tongzoenen, soep en lichaamssappen. Hij legt papieren zakdoekjes neer voordat hij gaat vrijen, want hij wil na de daad niet geconfronteerd worden met oncontroleerbare lichaamssappen die het bed bevuilen – noch die van hemzelf, noch die van zijn partner. Houdt Steenbok dan wel van seks? Jazeker, maar alleen op zondagochtend van 9 tot half 10, zodat de rest van zijn programma niet in de war komt. Eerst zijn oefeningen, dan seks en dan de hond uitlaten. Het is hem allemaal om het even. Spontane seks komt niet in hem op en dat moet je als partner ook zeker niet van hem verwachten – dat is net zoiets als van een ezel vragen om te vliegen. Hij zal het opvatten als een ordinaire belediging. Spontaniteit is hem sowieso vreemd, want daarmee zou hij de controle kwijtraken en dat is zijn grootste angst. Toch is Steenbok niet per se een foute partner. Hij is zo voorspelbaar dat dat hem een hoge mate van betrouwbaarheid geeft. En als hij het contract eenmaal getekend heeft – want dat is een huwelijk voor hem: een contract – dan zal hij zich daaraan houden. Niet uit liefde, maar omdat contracten heilig zijn voor hem.

Steenbok is de koning van de statistiek. Hij wil alles schematisch weergegeven hebben. Dat geeft hem rust. Hij denkt bij alles in termen van investering, rendement, winst en verlies. Dat geldt niet alleen voor zijn financiën, maar voor alle levensgebieden. Hij houdt bij hoe vaak hij met zijn vrienden op stap gaat, hoeveel hij heeft gedronken, wat hij heeft gegeten, wie wat betaalt heeft, wie nog rondjes schuldig is, wie met wie gesproken heeft, etc. Dat levert hem een irritant soort rechtvaardigheidsgevoel op – niet waar het de grote dingen betreft die er echt toe doen, maar vooral waar het de onbetekenende details betreft. Gevoel voor proportie heeft Steenbok niet. Hij kan zich mateloos opwinden over een vriend die vergeten is zijn biertje te betalen, maar zijn schouders ophalen over de Derde Wereldoorlog.

Steenbok weet precies wat hij in zijn keukenkastjes, in de schuur en op zolder heeft staan en is dol op lijstjes. Hij heeft voor alle mogelijke zaken zijn eigen meetwaarden bedacht en daar is hij enorm mee in zijn nopjes. Relaties zijn ook een investering voor hem, niet alleen in financieel opzicht, waar hij minimaal quitte wil spelen, maar ook in tijd, moeite, energie en aandacht. Als zijn investeringen in zijn ogen ook maar enigszins de investeringen van zijn partner overschrijden – dat kan al gebeuren als zijn partner meer theezakjes per week gebruikt als hij – dan kan hij daar zeer knorrig over worden. Niet dat hij dat zal uiten. Als partner moet je maar raden waar je Steenbok-relatie over aan het mokken is. Als een relatie eindigt, zal Steenbok vooral rouwen over het feit dat zijn investering niet het rendement heeft opgeleverd dat hij had verwacht. Emoties zijn nou eenmaal niet zijn ding. Hij snapt echt niet waar iedereen zich zo druk over maakt en romantische films of psychologische drama’s zijn een gruwel voor hem.

Toch is het fijn om een Steenbok erbij te hebben in geval van oorlog, rampen en calamiteiten. Juist omdat een Steenbok nauwelijks emoties heeft, is hij daar op zijn best. Hoe ernstig of dramatisch de toestand ook is, Steenbok zal nooit het overzicht verliezen. Hij zal orde in de chaos aanbrengen. Hij zal ervoor zorgen dat er een Eerste Hulp tent komt, dat de logistiek geregeld wordt, dat de gewonden verzorgd en de lijken geborgen worden. Hij zal mensen moed inspreken en aan het werk zetten en als enige in staat zijn om de praktische stappen te zetten die nodig zijn. Hoe vreemd, droog en rigide Steenbok ook is, als je hem accepteert zoals hij is, heb je een hele goeie aan hem.

Sanne Burger
sanneburger.com

Afbeelding: 2spirits.com