Ja sorry hoor, maar ik heb net een boek gelezen waarin de schrijver, ene Theodor Holman, alles en iedereen loopt af te zeiken (m’n ex dit, m’n moeder dat, de hond heeft in huis gepoept, ik heb ook altijd pech, het leven is kut met peren). Ja, serieus. Wie zegt dat nog? Nou ja, het is ook een oud boek, uit 2001. Het lukte me om het uit te lezen omdat het gezeik afgewisseld werd met interessante stukken waarin zijn moeder vertelt over haar ervaringen in het Jappenkamp. Bijzonder vreemde combinatie. Anyway, wat er altijd gebeurt als ik een boek in een bepaalde stijl lees, is dat ik besmet word met de stijl. Ik ga dan vanzelf in mijn hoofd in die stijl schrijven en dan moet zo’n stukje eruit, anders blijf ik er last van hebben. Nu volgt dus een stukje waarin ik iets enorm ga afzeiken. Ik heb mijn doelwit al gekozen: Watermannen.

Ik heb een hekel aan Watermannen en dat is hun schuld. Tenminste, niet van alle Watermannen, maar van de Watermannen die ik in mijn leven heb gekend. Goed heb gekend. Vier Watermannen, om precies te zijn. Dat is meer dan genoeg om ze allemaal over een kam te scheren. Door hun weet ik precies hoe ze zijn. Ze zijn onbetrouwbaar, neurotisch en hebben geen hart. Verraders zijn het. De ene dag ben je hun soulmate, oogappel, grote liefde of beste vriendin, de andere dag laten ze je vallen als een baksteen en nemen ze niet eens de moeite om uit te leggen waarom.

De Waterman-soulmate verdwijnt op een dag, blokkeert je op social media en laat niks meer van zich horen. Als je haar dan uiteindelijk weet te vinden en roept: “Waar was je? Ik maakte me zo ongerust!” en haar van opluchting wilt omhelzen, doet ze een stap achteruit zodat je bijna omvalt, kijkt ze je met die typische Waterman-blik aan: een mengeling van minachting, onverschilligheid, irritatie en een vleugje geamuseerdheid, en zegt ze vervolgens ijskoud: “Heb ik mezelf niet duidelijk genoeg gemaakt, of zo? Laat me met rust.”
“Maar waarom?” zeg jij geschokt en gekwetst.
“Omdat je me claimt. Omdat je opdringerig bent. Omdat je teveel van me verwacht. Omdat je me niet vrijlaat. Omdat het altijd om jou draait. Omdat je te emotioneel bent.”

Had ik al gezegd dat Watermannen altijd de schuld buiten zichzelf plaatsen? Rete-irritant. Het ligt altijd aan de ander. Ook hebben ze geen enkel besef van hoofdzaak of bijzaak – details die niemand ooit kan raden blazen ze op, maar over essentiële zaken zoals liefde of trouw halen ze hun schouders op. Ze kunnen je domweg laten vallen omdat ze je waterkoker te opzichtig vinden of omdat je tekstbericht van gisteren net iets te lang was, maar dat zullen ze nooit toegeven. De waarheid over hun verknipte geest krijg je nooit boven water.

Het Waterman-familielid wiens oogappel je ooit was, zei vroeger altijd: “Ooh, jij bent de slimste van allemaal. Jij gaat het maken, ik voel het.” Als je wat ouder bent, neemt hij je mee naar de meest prestigieuze universiteiten in het land om je ‘een beetje op weg te helpen’.
“Kijk dan hoe interessant! Jij snapt dat wel, toch? Jaa.”
Vervolgens laat hij je van de ene op de andere dag vallen als je niet op zijn oubollige suggesties ingaat en een studie kiest die je zelf leuk vindt. Van de schrik zeg je nog sorry – voor wat? – en antwoordt hij met een net iets te harde klap op je schouder: “Nee joh, maakt niet uit, het is jouw leven en je mag het verpesten zoals je wilt”. Je denkt op dat moment nog dat hij een wrang grapje maakt, maar de rest van je leven vraagt hij bij elke familiebijeenkomst: “En? Hoe is het met je mislukte leven?” en loopt hij weg voordat je hebt kunnen antwoorden.

Had ik al gezegd dat cynisme de specialiteit is van Watermannen? En liegen, dat doen ze ook als de beste. Het zijn echt hufterige huichelaars. Ze doen net alsof ze iedereen vrijlaten, alsof ‘vrijheid blijheid’ en ‘leven en laten leven’ hun motto is, maar in werkelijkheid geldt dat alleen voor henzelf. In werkelijkheid proberen ze alles en iedereen naar hun hand te zetten op de meest sneaky wijze, zodat je ze er nooit op kunt betrappen. Ze martelen in het geheim.
“Joh, ik maakte maar een grapje.”
“Welnee, dat heb ik nooit gezegd. Heeft iemand in de kring, behalve haar, mij dat ooit horen zeggen? Ja, dat dacht ik al. Gaat het wel goed met je? Ben je nog in therapie?”
“Je moet niet alles zo persoonlijk opvatten.”
“Jij bent ook altijd zo wantrouwig/emotioneel/reactief/egocentrisch/zwaar op de hand” – whatever.

De Waterman-grote liefde zegt de ene dag dat hij oud met je wil worden en de dag erop zegt hij dat hij je alleen maar gevraagd heeft omdat hij toevallig een oud adressenboekje vond waarin je naam stond en dacht: ik ga die ouwe ex eens bellen. Waarom niet? De ene dag zegt hij dat hij van jou en van jou alleen houdt en de volgende dag zegt hij: “Hou toch op. Ik was dronken. Ik heb nooit van je gehouden.”
Wat waar is? Je zult het nooit weten. Het punt met Watermannen is dat ze dit soort dingen zelf niet weten. Ze weten niet wat ze bezielt. Emotioneel gezien hebben ze geen ruggengraat. Ze weten niet of ze wel of niet van iemand houden, want daar zijn ze helemaal niet mee bezig. Verliefd worden op een Waterman is pijnlijk, want verliefdheid vinden ze irritant. “Kijk niet zo naar me, joh. Get a life.” Voor een Waterman ben je any time inwisselbaar. Romantiek en magie is ze volkomen vreemd. Twitter is uitgevonden door een Waterman. Efficiënt daten.
Watermannen houden niet van individuen, maar wel van grote mensenmassa’s. Middenin een menigte staan met volslagen vreemden – maakt niet uit waar: festival, voetbalwedstrijd, demonstratie, vluchtelingen, kerk – vinden ze fijn, zolang ze maar niemand hoeven aan te raken of oogcontact hoeven te maken.

Had ik al gezegd dat Watermannen meer van dingen houden dan van mensen? Ze zijn obsessief gehecht aan hun telefoon, hun auto en hun digitale horloge. Daar doen ze een moord voor. Echte mensen vinden ze teveel werk. Te rommelig. Het liefst hebben ze een robot als huisgenoot of partner, iemand die ze zelf kunnen instellen en africhten. Schaken doen ze ook alleen maar met een computer, want die toont tenminste geen emotie. Als Watermannen ergens een hekel aan hebben, is het wel emotie. Mocht je de fout begaan om emotie te tonen in het bijzijn van een Waterman, dan zul je onherroepelijk kennismaken met zijn meest afzichtelijke karaktereigenschap: zijn onverholen minachting voor gevoel. Jij huilt en hij kijkt je aan met een starre blik, werpt een blik op zijn digitale horloge en zegt: “Ja zeg, ik zou net gaan sporten zei ik toch? Moet dit echt nu? Ik heb hier geen tijd voor. Doei.”
De volgende dag maakt hij het uit. Per app. “Je weet wel waarom.” En dan blokkeert hij je voor je hebt kunnen reageren. Dat is hoe een Waterman wraak neemt op mensen die in zijn bijzijn emoties durven tonen. IJskoude berekening.

Wil je weten hoe de komende dertig jaar gaan worden, nu Pluto in Waterman staat? Denk AI, afstandsbediening, 3D printing, 15 minute-cities, 5G, 6G, 100G, QR-codes, innovatie, technologie, chip in je kop, drones, humanoids, kernenergie, anonimiteit, the world wide web, no gender, virtual reality – Waterman vindt het allemaal fantastisch. Bring it on, the one world order! Waterman paradise!

Oh, en de Waterman-vriendin? Die zweert vriendschap voor het leven, maar zweert het net zo makkelijk weer af als de een of andere mediahoer haar betaalt voor het zwartmaken van virusontkenners. Dat een van die virusontkenners toevallig een vriend voor het leven was, boeit haar niet, want ze moet aan haar carrière denken en met de tijd meegaan. Maar dat zal ze natuurlijk nooit toegeven, want nee, het ligt altijd aan de ander. Onbetrouwbaar, leugenachtig tuig is het.

Zo, mijn zeikstukje is klaar. Goed gelukt, al zeg ik het zelf. Ik voel me een stuk beter. Als je het tot hier volgehouden hebt, mag je raden wat mijn sterrenbeeld is. Nee, het is niet Waterman. Dat zou wat zijn.

Sanne Burger
sanneburger.com

Photo credit: Yomex Owo on Unsplash